نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری فلسفه علم

چکیده

اخلاق دانشی عملی است که به ارزیابی اعمال جوانحی و جوارحیِ ارادی و اختیاری انسان در حوزه فردی و فرافردی می‌پردازد و پدیده‌ی ارزشمندی در معنابخشی و تعالی انسان است. رابطه اخلاق و سیاست چه به مثابه‌ی دو نهاد، چه به عنوان دو نظام دانایی از دغدغه‌های اساسی فیلسوفان است. در نسبت دو مفهوم اخلاق و سیاست و نسبت بین هنجارها و ارزش‌های حوزه اخلاق با هنجارها و ارزش‌های حوزه سیاست و تقدم و تاخر ارزش‌ها دیدگاه‌های متنوعی وجود دارند. این مقاله با رویکرد تحلیلی در فلسفه اخلاق هنجاری و روش مقایسه‌ای و ابزار مطالعه کتابخانه‌ای ضمن تفکیک انواع مختلف اخلاق و تعریف مکاتب اخلاقی، با اتکاء بر بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به واکاوی سیاست اخلاقی در اندیشه ایشان می‌پردازد.
مدعای مقاله این است که آمیختگی سیاست و معنویتِ مبتنی بر اخلاق دینی وجه برجسته‌ای در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای دارد. همچنین مجموعه‌ای از انواع اخلاق و مکاتب اخلاقی از جمله اخلاق توصیفی مبتنی بر سیاست‌ورزی معصومین(ع) به مثابه‌ی سیاستمداران آرمانی، اخلاق هنجاری، اخلاق وظیفه‌گرای نتیجه‌گرا مبتنی بر نتایج آرمانی و تکالیف واقع‌گرایانه، اخلاق حداقلی مبتنی بر عدالت، اخلاق حداکثری مبتنی بر شفقت نسبت به مومنان و شدت عادلانه نسبت به دشمنان، اخلاق مطلق‌گرا مبتنی بر اصول و اخلاق زمینه‌گرای مبتنی بر واقعیات جامعه و مصلحت عامه در ساحات باور، تصمیم و عمل ایشان برجسته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات